อาเซียนก่อตั้งเมื่อไหร่ ประเทศไหนบ้างที่ร่วมก่อตั้ง
               อาเซียนตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2510 หลังการลงนามในปฏิญญาสมาคม ประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (Declaration of ASEAN Concord) หรือที่รู้จักอีกชื่อหนึ่งว่า ปฏิญญากรุงเทพฯ (Bangkok Declaration) โดยสมาชิกผู้ก่อตั้งมี 5 ประเทศ ได้แก่ อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และไทย อาเซียนเปิดรับสมาชิกใหม่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นระยะบรูไนดารุสซาลาม เข้าเป็นสมาชิก เมื่อ 7 มกราคม 2527 เวียดนาม เข้าเป็นสมาชิก เมื่อ 28 กรกฎาคม 2538 ลาว และ พม่า เข้าเป็นสมาชิก เมื่อ 23 กรกฎาคม 2540 ขณะที่กัมพูชา เข้าเป็นสมาชิก เมื่อ 30 เมษายน 2542

ทำไมถึงจำเป็นต้องตั้งอาเซียน
               ประเทศผู้ร่วมก่อตั้งเห็นว่าการตั้งองค์กรความร่วมมือระดับภูมิภาคน่าจะมีส่วนช่วยป้องกันการเกิดความขัดแย้ง และส่งเสริมการระงับข้อพิพาทโดยสันติวิธี ตลอดจนส่งเสริมความร่วมมือในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน ทั้งนี้ ปฏิญญากรุงเทพฯ กำหนดเป้าหมายและวัตถุประสงค์สำหรับอาเซียน 7 ประการ ได้แก่
1. ส่งเสริมความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจและความก้าวหน้าทางสังคมและวัฒนธรรม
2. ส่งเสริมการมีเสถียรภาพ สันติภาพและความมั่นคงของภูมิภาค
3. ส่งเสริมความร่วมมือทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม วิชาการ วิทยาศาสตร์ และด้านการ
บริหาร
4. ส่งเสริมความร่วมมือซึ่งกันและกันในการฝึกอบรมและการวิจัย
5. ส่งเสริมความร่วมมือในด้านเกษตรกรรมและอุตสาหกรรม การค้า การคมนาคม การ
สื่อสาร และการปรับปรุงมาตรฐานการดำรงชีวิต
6. ส่งเสริมการมีหลักสูตรการศึกษาเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
7. ร่วมมือกับองค์กรระดับภูมิภาคและองค์กรระหว่างประเทศ

ประเทศสมาชิกใหม่เข้าร่วมกับอาเซียนเมื่อใด
               หลังการจัดตั้งอาเซียนเมื่อ 8 สิงหาคม 2510 อาเซียนเปิดรับสมาชิกใหม่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นระยะ โดยบรูไนดารุสซาลาม เข้าเป็นสมาชิก เมื่อ 7 มกราคม 2527 เวียดนาม เข้าเป็นสมาชิก เมื่อ 28 กรกฎาคม 2538 ลาว และ พม่า เข้าเป็นสมาชิก เมื่อ 23 กรกฎาคม 2540 ขณะที่กัมพูชา เข้าเป็นสมาชิก เมื่อ 30 เมษายน 2542
การเข้าร่วมของประเทศสมาชิกใหม่เหล่านี้สอดคล้องกับปฏิญญาอาเซียน ซึ่งระบุไว้ว่า อาเซียนพร้อมรับทุกประเทศที่อยู่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่พร้อมที่จะรับเป้าหมาย หลักการและวัตถุประสงค์ขององค์กรเป็นสมาชิก
กฎบัตรอาเซียนคืออะไร
               กฎบัตรอาเซียนคือธรรมนูญของอาเซียนที่จะทำให้อาเซียนมีสถานะเป็นนิติบุคคล เป็นการวางกรอบกฎหมายตลอดจนโครงสร้างองค์กรให้กับอาเซียน โดยนอกจากการประมวลสิ่งที่ถือเป็นค่านิยม หลักการ และแนวปฏิบัติในอดีตของอาเซียนมาประกอบกันเป็นข้อปฏิบัติอย่างเป็นทางการสำหรับประเทศสมาชิกแล้ว ยังมีการปรับปรุงแก้ไขและสร้างกลไกใหม่ขึ้นพร้อมกับกำหนดขอบเขตหน้าที่และความรับผิดชอบขององค์กรสำคัญในอาเซียน ตลอดจนความสัมพันธ์ในการดำเนินงานขององค์กรเหล่านี้ เพื่อให้สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงในโลกปัจจุบัน โดยมีเป้าหมายให้อาเซียนเป็นองค์กรที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น
กฎบัตรอาเซียนประกอบด้วย บทบัญญัติ 13 บท 55 ข้อ ครอบคลุมเป้าหมายและหลักการ สมาชิกภาพ โครงสร้างองค์กรของอาเซียน องค์กรที่มีความสัมพันธ์กับอาเซียน เอกสิทธิ์และความคุ้มกัน กระบวนการตัดสินใจ การระงับข้อพิพาท งบประมาณและการเงิน การบริหารจัดการ เอกลักษณ์และสัญลักษณ์ของอาเซียน และความสัมพันธ์กับภายนอก

ประชาคมการเมืองความมั่นคงอาเซียนคืออะไร และมีเป้าหมายอย่างไร
               อาเซียนตระหนักว่าสันติภาพ ความมั่นคง และเสถียรภาพทางการเมืองเป็นพื้นฐานสำคัญต่อการพัฒนาในด้านอื่น ๆ ประชาคมการเมืองความมั่นคงอาเซียนจึงเป็นเสาหลักความร่วมมือหนึ่งในสามเสาหลักของประชาคมอาเซียนที่เน้นการรวมตัวของอาเซียนเพื่อสร้างความมั่นใจ เสถียรภาพ และสันติภาพ ในภูมิภาค ทั้งนี้ เพื่อให้ประชาชนในอาเซียนอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขและปราศจากภัยคุกคามจากด้านการทหารและภัยคุกคามในรูปแบบใหม่ เช่น ปัญหายาเสพติด ปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติประชาคมการเมืองความมั่นคงอาเซียน มีเป้าหมาย 3 ประการ ได้แก่
1) สร้างประชาคมให้มีค่านิยมร่วมกันในเรื่องของการเคารพความหลากหลายของ
แนวความคิดและส่งเสริมให้ประชาชนเป็นศูนย์กลางของนโยบายและกิจกรรมภายใต้เสา
การเมืองและความมั่นคง
2) ให้อาเซียนสามารถเผชิญกับภัยคุมคามความมั่นคงในรูปแบบเดิมและรูปแบบใหม่และ
ส่งเสริมความมั่นคงของมนุษย์
3) ให้มีปฏิสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นและสร้างสรรค์กับประชาคมโลก โดยอาเซียนมีบทบาทนำใน
ภูมิภาคและจะช่วยส่งเสริมเสถียรภาพและความมั่นคงของภูมิภาค ทั้งนี้ อาเซียนกำลัง
จัดทำแผนงานสำหรับการจัดตั้งประชาคมการเมืองความมั่นคงอาเซียน
(ASEAN Political Security Community Blueprint – APSC Blueprint) ซึ่งมี
ความคาดหวังให้เสร็จภายในปลายปี 2551

ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนคืออะไร มีเป้าหมายอย่างไรและไทยได้ประโยชน์อย่างไร
               ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนเป็นเป้าหมายด้านเศรษฐกิจหลักที่สำคัญในการขับเคลื่อนความร่วมมือระหว่างประเทศอาเซียน ภายหลังการลงนามจัดตั้งเขตการค้าเสรีอาเซียนก็มีความคืบหน้าที่ดีในความร่วมมือต่าง ๆ เป็นลำดับและในที่สุดอาเซียนได้มุ่งหวังที่จะจัดตั้งประชาคมเศรษฐกิจในปี 2558 ซึ่งมีองค์ประกอบสำคัญคือการเป็นตลาดและเป็นฐานการผลิตร่วมกัน โดยมีการเคลื่อนย้ายสินค้า บริการ การลงทุน แรงงานฝีมืออย่างเสรีและเงินลงทุนที่เสรีมากขั้น มีความสามารถในการแข่งขันสูง มุ่งสร้างความเท่าเทียมในการพัฒนาเศรษฐกิจระหว่างประเทศอาเซียน และการส่งเสริมการรวมกลุ่มอาเซียนเข้ากับประชาคมโลก ขนาดของตลาดอาเซียนที่ใหญ่ขึ้นทำให้อาเซียนมีอำนาจซื้อสูงขึ้นตามมา เช่นเดียวกับความสามารถในการแข่งขันกับภูมิภาคอื่นที่เพิ่มขึ้น ซึ่งช่วยให้สมาชิกสามารถปรับตัวเพื่อตอบสนองการเปลี่ยนแปลงในยุคโลกาภิวัตน์ได้เป็นอย่างดี
การคมนาคมขนส่งเป็นปัจจัยสำคัญที่จะช่วยให้ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนเป็นประโยชน์กับประชาชนอย่างแท้จริง อาเซียนจึงมีโครงการเชื่อมโยงเส้นทางหลวงอาเซียน มีความร่วมมือระหว่างประเทศในการเชื่อมโยงเส้นทางรถไฟจากสิงคโปร์ ผ่านไปยัง มาเลเซีย ไทย กัมพูชา เวียดนามและสิ้นสุดที่เมืองคุนหมิง ประเทศจีน นอกจากนี้ การปรับมาตรฐานของเส้นทางคมนาคมทางบกและทางรถไฟให้มีมาตรฐานเดียวกันก็จะส่งเสริมความร่วมมือของอาเซียนด้านการท่องเที่ยวมากยิ่งขึ้นด้วย
               ขณะที่การเจรจาเพื่อเปิดตลาดในระดับพหุภาคีภายใต้องค์การการค้าโลกยังมีท่าทีว่าจะไม่สามารถสรุปผลได้ในอนาคตอันใกล้ ประเทศต่าง ๆ จึงได้พยายามที่จะทำข้อตกลงการค้าเสรีไม่ว่าจะในระดับทวีภาคี หรือระดับภูมิภาค ในส่วนของอาเซียนมีการรวมตัวกันเป็นกลุ่มเศรษฐกิจในระดับภูมิภาคโดยการจัดทำเขตการค้าเสรีอาเซียน (ASEAN Free Trade Area – AFTA หรือ อาฟต้า) มาแล้ว 15 ปี และเริ่มรวมตัวกับประเทศหรือกลุ่มคู่ค้าสำคัญ เช่น ญี่ปุ่น จีน เกาหลี สหภาพยุโรป ฯลฯ ความเหนียวแน่นใกล้ชิดระหว่างกันจะเสริมสร้างความเข้มแข็งให้อาเซียนสามารถสร้างประโยชน์สูงสุดจากการรวมตัวกับประเทศคู่ค้าอื่น ๆ ต่อไป
หากอาเซียนสามารถสร้างประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนได้สำเร็จ ไทยจะได้ประโยชน์จากการขยายการส่งออกและโอกาสทางการค้า และเปิดโอกาสการค้าบริการในสาขาที่ไทยมีความเข้มแข็ง เช่น ท่องเที่ยว โรงแรมและภัตตาคาร สุขภาพ ฯลฯ ซึ่งอาเซียนยังมีความต้องการด้านการบริการเหล่านี้อีกมาก นอกจากนี้ ยังจะช่วยเสริมสร้างโอกาสในการดึงดูดการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศมายังอาเซียน ซึ่งจะเพิ่มอำนาจการต่อรองของอาเซียนในเวทีการค้าโลก และยกระดับความเป็นอยู่ของประชาชนในอาเซียนโดยรวม

ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน คือ อะไรและมีเป้าหมายอย่างไร
               อาเซียนมุ่งหวังประโยชน์จากการรวมตัวกันเป็นประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียนเพื่อให้ประชาชนมีความอยู่ดีกินดี ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ มีสิ่งแวดล้อมที่ดีและมีความรู้สึกเป็นหนึ่งเดียวกันโดยเน้นการส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจระหว่างประเทศสมาชิกในด้านความเชื่อมโยงทางประวัติศาสตร์ มรดกทางวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ระดับภูมิภาคร่วมกัน ทั้งนี้ การเสริมสร้างรากฐานและความเชื่อมโยงระหว่างกันที่แข็งแกร่งนำไปสู่ความเข้าใจของการเป็นเพื่อนบ้านที่ดี การรู้เขารู้เรา และมีความรับผิดชอบร่วมกันระหว่างประเทศสมาชิกภายใต้สังคมที่เอื้ออาทร โดยแผนปฏิบัติการเพื่อนำไปสู่การจัดตั้งประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน (ASEAN Socio-Cultural Community – ASCC) ได้กำหนดกิจกรรมความร่วมมือที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลางโดยเน้นความร่วมมือในด้านต่าง ๆ ได้แก่
1.การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ (Human Development)
2.การคุ้มครองและสวัสดิการสังคม (Social Welfare and Protection)
3.สิทธิและความยุติธรรมทางสังคม (Social Justice and Rights)
4.ความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม (Ensuring Environmental Sustainability)
5.การสร้างอัตลักษณ์อาเซียน (Building ASEAN Identity)
6.การลดช่องว่างทางการพัฒนา (Narrowing the Development Gap)
และเน้นให้มีการส่งเสริมปฏิสัมพันธ์ระหว่างนักเขียน นักคิดและศิลปินในภูมิภาค ตลอดจนการเสริมสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับอาเซียนในภูมิภาคโดยเฉพาะในระดับประชาชน ทั้งนี้ ไทยจะได้ประโยชน์อย่างมากจากการที่รากฐานสำคัญของประชาคมอาเซียนที่ประชาชนมีความเข้าใจซึ่งกันและกัน และเข้าใจถึงผลประโยชน์ที่มีร่วมกัน ซึ่งจะมีส่วนช่วยให้การสร้างประชาคมอาเซียนสามารถประสบความสำเร็จด้วย

ความสัมพันธ์อาเซียนกับประเทศคู่เจรจา

ความสัมพันธ์อาเซียน-ออสเตรเลีย
               ออสเตรเลียเป็นประเทศแรกที่ได้สถาปนาความสัมพันธ์กับอาเซียนในปี 2517(1974) และดำเนินความสัมพันธ์ระหว่างกันอย่างราบรื่น ต่อเนื่อง และมีการปรับเปลี่ยนลำดับความสำคัญของความร่วมมือในสาขาต่างๆ ไปตามพัฒนาการทางเศรษฐกิจและความจำเป็นอื่นๆ โดยเฉพาะการจัดทำกรอบความร่วมมือที่ตอบสนองต่อวิสัยทัศน์อาเซียน และความคิดริเริ่มเพื่อการรวมตัวของอาเซียน

ความสัมพันธ์อาเซียน-จีน
               ความสัมพันธ์อาเซียน-จีน เริ่มเมื่อปี 2534 (1991) โดยในปี 2549 ได้มีการจัดการประชุมสุดยอดอาเซียน-จีน สมัยพิเศษ ที่นครหนานหนิง เพื่อฉลองการครบรอบ 15 ปีของความสัมพันธ์อาเซียน-จีน ผู้นำอาเซียนและจีนได้ลงนามในแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยการประชุมสุดยอดอาเซียน-จีน สมัยพิเศษ ซึ่งเป็น การกำหนดยุทธศาสตร์ในการดำเนินความสัมพันธ์ระหว่างอาเซียนกับจีนใน 15 ปีข้างหน้า และยังเป็นประเทศคู่เจรจาประเทศแรกที่ภาคยานุวัติสนธิสัญญาไมตรีและความร่วมมือในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (Treaty of Amity and Cooperation in Southeast Asia – TAC) ในปี 2546 (2003)

ความสัมพันธ์อาเซียน-แคนาดา
               ความสัมพันธ์อาเซียนและแคนาดาเริ่มต้นอย่างเป็นทางการในปี 2520 แต่ได้ประสบภาวะชะงักงันนับตั้งแต่ปี 2540 เมื่ออาเซียนรับพม่าเข้าเป็นสมาชิก ซึ่งแคนาดาไม่ประสงค์ให้พม่าเข้าเป็นภาคีความตกลงว่าด้วยความร่วมมือด้านเศรษฐกิจฯ หลังจากนั้น ได้มีความพยายามหาทางรื้อฟื้นความสัมพันธ์ฯ จนกระทั่งในวันที่ 19 ม.ค. 2547 ทั้งสองฝ่ายเห็นชอบให้จัดการประชุม ASEAN-Canada Dialogue ครั้งแรก ซึ่งนับเป็นการกลับมาดำเนินความสัมพันธ์ระหว่างกันอีกครั้ง

ความสัมพันธ์อาเซียน-อินเดีย
               อินเดียสถาปนาความสัมพันธ์กับอาเซียนในฐานะคู่เจรจาเฉพาะด้าน (Sectoral Dialogue Partner) เมื่อปี 2535 และได้รับการยกสถานะขึ้นเป็นประเทศคู่เจรจาอย่างสมบูรณ์ (Dialogue Partner) เมื่อปี 2538 ต่อมาได้พัฒนาความสัมพันธ์สู่ระดับการประชุมสุดยอดครั้งแรก เมื่อ 5 พฤศจิกายน 2545 ที่กรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา

ความสัมพันธ์อาเซียน-ญี่ปุ่น
               ญี่ปุ่นเริ่มความสัมพันธ์อย่างไม่เป็นทางการกับอาเซียนในปี 2516 และพัฒนาความสัมพันธ์เป็นประเทศคู่เจรจาของอาเซียนในปี 2520 ในปี 2546 มีการประชุมสุดยอดอาเซียน-ญี่ปุ่น สมัยพิเศษ (ASEAN-Japan Commemorative Summit) ที่กรุงโตเกียว ในโอกาสครบรอบ 30 ปีความสัมพันธ์อาเซียน-ญี่ปุ่น และได้มีการลงนามปฏิญญาโตเกียวว่าด้วยการเป็นหุ้นส่วนอาเซียน-ญี่ปุ่น (Tokyo Declaration for the Dynamic and Enduring ASEAN-Japan Partnership) เพื่อกำหนดทิศทางความร่วมมือระหว่างสองฝ่าย ญี่ปุ่นให้การสนับสนุนการรวมตัวของอาเซียนโดยจัดตั้งกองทุนเพื่อสนับสนุนการรวมตัวกันของอาเซียน (Japan-ASEAN Integration Fund – JAIF) และยังเป็นผู้สนับสนุนรายใหญ่ที่สุดของกรอบข้อริเริ่มเพื่อการรวมตัวของอาเซียน (Initiative for ASEAN Integration – IAI) อีกด้วย

ความสัมพันธ์อาเซียน-นิวซีแลนด์
               นิวซีแลนด์เป็นประเทศคู่เจรจาอันดับ 2 ของอาเซียน สถาปนาความสัมพันธ์กันเมื่อปี 2518 (1975) ในปี 2520 (1977) อาเซียนและนิวซีแลนด์ได้มีการประชุมสุดยอดเป็นครั้งแรกและครั้งเดียว เช่นเดียวกับออสเตรเลีย โดยเดิมเป็นความสัมพันธ์ในลักษณะประเทศผู้ให้กับประเทศผู้รับ และมีจุดมุ่งหมายหลักคือความร่วมมือในการพัฒนาในภูมิภาค ต่อมาในช่วงปี 2534 (1991) อาเซียนและนิวซีแลนด์เห็นชอบที่จะให้ความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นความร่วมมือหลักในอนาคต โดยยังคงให้ความสำคัญด้านการค้าและเศรษฐกิจต่อไป นิวซีแลนด์และอาเซียนมีการหารือและปรับแนวทางความร่วมมือในอนาคตเป็นระยะ เพื่อให้สนองตอบต่อความต้องการ การจัดลำดับความสำคัญ ความชำนาญ และผลประโยชน์ร่วมกันของทั้งสองฝ่าย

ความสัมพันธ์อาเซียน-รัสเซีย
               เริ่มต้นจากการที่รัสเซียได้สถาปนาความสัมพันธ์ในฐานะคู่หารือ (consultative relations) กับอาเซียนในปี 2534 (1991) และพัฒนาความสัมพันธ์จนได้รับสถานะประเทศคู่เจรจา (dialogue partner)กับอาเซียนในการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน สมัยที่ 29 เมื่อเดือน ก.ค. 2539 (1996) ที่จาการ์ตา ปัจจุบันสิงค์โปร์รับหน้าที่ผู้ประสานงานกับรัสเซีย (ก.ค. 2546 – 2549) โดยเป็นการรับหน้าที่ต่อจากไทย และฟิลิปปินส์จะรับหน้าที่เป็นประเทศผู้ประสานงานต่อไป

ความสัมพันธ์อาเซียนกับเกาหลีใต้
               เริ่มเมื่อปี 2532 (ค.ศ. 1989) ในระดับความสัมพันธ์เฉพาะด้าน และความสัมพันธ์อาเซียนกับเกาหลีใต้ได้ได้ยกระดับขึ้นเป็นคู่เจรจาในเดือนกรกฎาคม 2534 (ค.ศ. 1991) ในการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน (AMM) ครั้งที่ 24 โดยรวมเรื่องการเมืองและความมั่นคง การค้า การลงทุน ท่องเที่ยว และความร่วมมือเพื่อส่งเสริมการพัฒนา ปัจจุบันพม่าเป็นประเทศผู้ประสานงานความสัมพันธ์อาเซียนกับเกาหลีใต้ได้ครบรอบ 15 ปี เมื่อปี 2547 (ค.ศ. 2004) โดยในการประชุมสุดยอดอาเซียน-เกาหลีใต้ วันที่ 30 พ.ย. 47 ที่เวียงจันทน์ผู้นำอาเซียน-เกาหลีใต้ลงนามในปฏิญญาร่วมฯ (Joint Declaration on ASEAN-ROK Comprehensive Partnership)ซึ่งได้เน้นการปรับยุทธศาสตร์อาเซียนเกาหลีใต้ให้พัฒนาไปสู่ความเป็นหุ้นส่วนและส่งเสริมการรวมตัวของอาเซียนและเอเชียตะวันออกให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน และที่สำคัญได้มีการกำหนดให้มีการจัดทำ FTA ระหว่างอาเซียน-เกาหลีใต้

ข้อมูลสมาคมสหประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ราชอาณาจักรไทย (Kingdom of Thailand)
พื้นที่ : 514,000 ตารางกิโลเมตร
เมืองหลวง : กรุงเทพมหานคร
พระประมุข : พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
นายกรัฐมนตรี : นายอภิสิทธ์ เวชชาชีวะ
ประชากร : 63 ล้านคน
ภาษาราชการ : ไทย
ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ(GDP) : 272.13 พันล้านดอลล่าร์สหรัฐ
สกุลเงิน : บาท

สหภาพพม่า (Union of Myanmar)
พื้นที่ : 657,740 ตารางกิโลเมตร
เมืองหลวง : กรุงย่างกุ้ง โดยมีเมืองเนปิดอว์เป็นศูนย์ราชการ
พระประมุข : พลเอกอาวุโส ตาน ฉ่วย
ประธานาธิบดี : พลเอก เต็ง เส่ง
ประชากร : 48.8 ล้านคน
ภาษาราชการ : พม่า
ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ(GDP) : 9.3 พันล้านดอลล่าร์สหรัฐ
สกุลเงิน : จั๊ต (1 ดอลล่าร์สหรัฐ ประมาณ 1,200 จั๊ต)
วันสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับไทย : 24 สิงหาคม 2491

สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (The Lao People’s Democratic Replublic)
พื้นที่ : 236,880 ตารางกิโลเมตร
เมืองหลวง : นครเวียงจันทร์
พระประมุข : พลโทจูมมะลี ไซยะสอน
นายกรัฐมนตรี : นายทองสิง ทำมะวง
ประชากร : 6 ล้านคน
ภาษาราชการ : ภาษาลาว
ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ(GDP) : 3.94 พันล้านดอลล่าร์สหรัฐ
สกุลเงิน : กีบ

ราชอาณาจักรกัมพูชา (Kingdom of Cambodia)
พื้นที่ : 181,035 ตารางกิโลเมตร
เมืองหลวง : กรุงพนมเปญ
พระประมุข : พระบาทสมเด็จพระบรมนาถนโรดม สีหมุนี
นายกรัฐมนตรี : สมเด็จอัคคมหาเสนาบดีเดโชฮุน เซน
ประชากร : 14.45 ล้านคน
ภาษาราชการ : เขมร
ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ(GDP) : 8.63 พันล้านดอลล่าร์สหรัฐ
สกุลเงิน : เรียล
วันสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับไทย : 19 ธันวาคม 2493

สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม (The Socialist Replublic of Vietnam)
พื้นที่ : 5,193,250 ตารางกิโลเมตร
เมืองหลวง : กรุงฮานอย
ประธานาธิบดี : นายเหวียน มินห์ เจี๊ยต
นายกรัฐมนตรี : นายฟาน วัน ไค
ประชากร : 87 ล้านคน
ภาษาราชการ : เวียดนาม
ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ(GDP) : 73.5 พันล้านดอลล่าร์สหรัฐ
สกุลเงิน : ด่ง
วันสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับไทย : 6 สิงหาคม 2519

มาเลเซีย (Malaysia)
พื้นที่ : 329,758 ตารางกิโลเมตร
เมืองหลวง : กรุงกัวลาลัมเปอร์
พระประมุข : สมเด็จพระราชาธิบดีอัลวาทิก ตวนกู มิซาน ไซนัล อาบีดีน อิบนี อัลมาร์ฮูม สุลต่าน
มะห์มูด อัลมุกตาฟี บิลล่าห์ ชาห์ สมเด็จพระราชาธิบดีองค์ที่ 13
นายกรัฐมนตรี : ดาโต๊ะ ซรี โมฮาเหม็ด นาจิบ บิน ตุน ฮัจญี อับดุล ราซัค
ประชากร : 27.73 ล้านคน
ภาษาราชการ : มาเลย์
ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ(GDP) : 211.8 พันล้านดอลล่าร์สหรัฐ
สกุลเงิน : ริงกิต
วันสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับไทย : 31 สิงหาคม พ.ศ.2500

บรูไน ดารุสซาลาม (Brunei Darussalam)
พื้นที่ : 5,765 ตารางกิโลเมตร
เมืองหลวง : บันดาร์ เสรี เบกาวัน
พระประมุขและนายกรัฐมนตรี : สมเด็จพระราชาธิบดี ฮัจญี ฮัสซานัล โบลเกียห์ มูอิซซัดดิน
วัดเดาละห์ สมเด็จพระราชาธิบดีองค์ที่ 29
ประชากร : 381,371 คน
ภาษาราชการ : มาเลย์
ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ(GDP) : 13.54 พันล้านดอลล่าร์สหรัฐ
สกุลเงิน : ดอลลาร์บรูไน
วันสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับไทย : 1 มกราคม 2527

สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ (Republic of the Philippines)
พื้นที่ : 298,170 ตารางกิโลเมตร
เมืองหลวง : กรุงมะนิลา
ประธานาธิบดี : นายเบนิโญ อาคิโน
ประชากร : 91 ล้านคน
ภาษาราชการ : ฟิลิปิโนและอังกฤษ
ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ(GDP) : 142.3 พันล้านดอลล่าร์สหรัฐ
สกุลเงิน : เปโซ
วันสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับไทย : 14 มิถุนายน 2492

สาธารณรัฐสิงคโปร์ (Republic of Singapore)
พื้นที่ : 699.4 ตารางกิโลเมตร
เมืองหลวง : สิงคโปร์
ประธานาธิบดี : นายเอส อาร์ นาธาน
นายกรัฐมนตรี : นายลี เซียน ลุง
ประชากร : 4.6 ล้านคน
ภาษาราชการ : อังกฤษ จีนกลาง มลายูและทมิฬ
ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ(GDP) : 147.5 พันล้านดอลล่าร์สหรัฐ
สกุลเงิน : ดอลล่าร์สิงคโปร์
วันสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับไทย : 14 มิถุนายน 2492

สาธารณอินโดนีเซีย (Republic of Indonesia)
พื้นที่ : 5,765 ตารางกิโลเมตร
เมืองหลวง : กรุงจาร์กาตาร์
ประธานาธิบดี : ดร.ซูชิโล บัมบัง ยูโดโยโน
ประชากร : 245.5 ล้านคน
ภาษาราชการ : อินโดนีเซีย
ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ(GDP) : 432.9 พันล้านดอลลาร์สหรํฐ
สกุลเงิน : รูเปียร์
วันสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับไทย : 7 มีนาคม 2493

               ประเด็นปัญหาความมั่นคงรูปแบบใหม่ ซึ่งเป็นปัญหาข้ามชาติที่ส่งผลกระทบต่อสันติภาพและเสถียรภาพของภูมิภาค อาเซียนและจีนจึงได้ลงนามใน Joint Declaration of ASEAN and China on Cooperation in the Field of Non-Traditional Security Issues เมื่อปี 2545 (2002) และ Memorandum of Understanding in the Field of Non-Traditional Security Issues เมื่อปี 2547 (2004) เพื่อร่วมกันป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติใน 8 สาขา ได้แก่ การลักลอบค้ายาเสพติด การค้ามนุษย์ การปล้นสะดมภ์ทางทะเล การลักลอบค้าอาวุธ การฟอกเงิน การก่อการร้าย อาชญากรรมทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ และอาชญากรรมคอมพิวเตอร์

               ส่วนการจัดตั้งเขตการค้าเสรีอาเซียนจีนเป็นประเทศคู่เจรจาประเทศแรกที่ริเริ่มการจัดตั้ง โดยได้ลงนามใน ASEAN-China Framework Agreement on Economic Cooperation เมื่อปี 2545 (2002) ซึ่งวางเป้าหมายให้จัดตั้งเขตการค้าเสรีอาเซียน-จีนกับประเทศสมาชิกอาเซียนเก่า 6 ประเทศ คือ ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และบรูไน ให้แล้วเสร็จภายในปี 2553 (2010) และประเทศสมาชิกอาเซียนใหม่  4 ประเทศ คือ พม่า ลาว เวียดนาม และกัมพูชา  ให้แล้วเสร็จภายในปี 2558 (2015)  ซึ่งความร่วมมือดังกล่าวทำให้ประเทศคู่เจรจาอื่นๆ ของอาเซียนหันมาริเริ่มจัดตั้งเขตการค้าเสรีกับอาเซียนด้วย ทั้งญี่และเกาหลีใต้ โดยญี่ปุ่นลงนาม Framework for Comprehensive Economic Partnership เมื่อปี 2546 (2003) และสาธารณรัฐเกาหลีลงนามใน Framework Agreement on Comprehensive Economic Cooperation เมื่อปี 2548 (2005)

               ความตกลงว่าด้วยการค้าสินค้า (Agreement on Trade in Goods) ในช่วงการประชุมสุดยอดอาเซียน-จีน ครั้งที่ 8 เมื่อวันที่ 29 พ.ย. 2547 (2004) ที่เวียงจันทน์ ทั้งสองฝ่ายได้เริ่มลดภาษีสินค้า ประมาณ 5,000 รายการ ตั้งแต่วันที่ 1 ก.ค. 2548 (2005) โดยเป็นการลดภาษีแบบขั้นบันได คือ อัตราภาษีจะค่อยๆ ลดลงจนเหลือร้อยละ 0 ใน 5 ปี คือ ปี 2553 (2010) สำหรับประเทศสมาชิกอาเซียนเก่าและจีน ทั้งนี้ ทั้งสองฝ่ายได้เร่งลดภาษีสินค้าเกษตรไม่แปรรูป โดยไทยเป็นประเทศที่ดำเนินการร่วมกับจีน ตั้งแต่ ต.ค. 2546 (2003) และลดภาษีเป็นศูนย์ไปเมื่อวันที่ 1 ม.ค. 2549 (2006) สำหรับประเทศสมาชิกอาเซียนใหม่จะได้รับความยืดหยุ่นให้เปิดเสรีช้าออกไปอีก 5 ปี คือ จะลดภาษีในกลุ่มรายการสินค้าปกติในปี 2558 (2015)

               อาเซียนและจีนตกลงใช้กฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้าแบบสะสมวัตถุดิบร้อยละ 40 ภายใต้     การเปิดเสรีอาเซียน-จีน แต่ไทยผลักดันให้มีกฎเฉพาะของสินค้า (Product Specific Rules of Origin: PSR) เพื่อเป็นทางเลือก เนื่องจากสินค้าที่มีศักยภาพในการส่งออกของไทยบางรายการไม่ได้มีแหล่งกำเนิดตามกฎสะสมวัตถุดิบในภูมิภาคร้อยละ 40 โดยอาเซียนและจีนสามารถตกลงกฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้า รวมทั้งสิ้น 562 รายการ ได้แก่ สิ่งทอ ปลากระป๋อง (แซลมอนและแฮริ่ง) เครื่องหนัง ขนสัตว์ (wool) ของปรุงแต่งจากไขมัน ปลาแปรรูป (ยกเว้นปลาทูน่าตามประเภทย่อยพิกัด 1604.14) ไอศครีม รองเท้า ไข่มุก รายการสินค้าเหล็กประเภทสแตนเลสสตีล และพลาสติก เป็นต้น

               นอกจากนี้จีนยังเป็นแหล่งลงทุนที่สำคัญของอาเซียน โดยในปี 2548 (2005) มีมูลค่าการลงทุนเป็นจำนวนเงิน 3.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ แต่การลงทุนของจีนในอาเซียนยังคงอยู่ในระดับต่ำเมื่อเทียบกับมูลค่า  การลงทุนของอาเซียนในจีน โดยในปี 2549 (2006) มีมูลค่า 936.9 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขณะที่การลงทุนโดยตรงของสาธารณรัฐเกาหลีเป็นมูลค่า 1.09 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และการลงทุนของญี่ปุ่นเป็นมูลค่า 10.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ อาเซียนจึงพยายามสนับสนุนให้จีนเพิ่มการลงทุนในภูมิภาคให้มากขึ้น

เขตการค้าเสรีจีน-อาเซียน (China-ASEAN Free Trade Area, CAFTA) มี 5 กรอบดังนี้

(1) การลดภาษีสินค้าแบบทันที (Early Harvest) ประกอบด้วยสินค้า 8 กลุ่มย่อย ได้แก่ สัตว์มีชีวิต เนื้อสัตว์ พืชมีชีวิต ดอกไม้ กล้วยไม้ ผัก ผลไม้ และนม สมาชิกจีน-อาเซียน จะลดภาษีให้เหลือ 0 ภายใน 3 ปีนับจาก พ.ศ.2546 โดยมีเงื่อนไขว่าหากประเทศใดประเทศหนึ่งไม่พร้อมที่จะลดภาษีในสินค้า 8 กลุ่มนี้ สามารถขอยกเว้นชั่วคราวได้

(2) ลดภาษีสินค้า แบ่งรายการสินค้าเป็น 2 กลุ่ม คือ Normal Track จะลดอัตราภาษีจนเหลือร้อยละ 0 และ 0-5 โดยเริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ.2548 และเสร็จสิ้นภายในปี พ.ศ.2553 สำ หรับประเทศสมาชิกเดิม 6 ประเทศ และภายใน พ.ศ. 2558 สำ หรับประเทศสมาชิกอาเซียนใหม่ 4ประเทศ สินค้ากลุ่ม Sensitive track ไม่ต้องกำ หนดกรอบเวลาการลดภาษี แต่กำ หนดอัตราภาษีสุดท้าย

(3) เปิดเสรีการค้าบริการ

(4) เปิดเสรีด้านการลงทุน

(5) ความร่วมมือทางเศรษฐกิจอื่น ๆ ได้แก่ เกษตร เทคโนโลยีสารสนเทศ การพัฒนา

ทรัพยากรมนุษย์ การลงทุน และการพัฒนาลุ่มแม่นํ้าโขง

               การเปิดเจรจาการค้ารอบใหม่ขององค์การการค้าโลก (World Trade Organization: WTO) ล่าช้า เป็นสาเหตุสำคัญประการหนึ่งที่ทำให้ประเทศต่างๆ จึงได้หันมาทำเขตการค้าเสรีมากขึ้น เพื่อให้มีผลคืบหน้าในการเปิดเสรีทางเศรษฐกิจการค้าระหว่างกันอย่างเป็นรูปธรรมมากกว่าและรวดเร็วกว่าการเปิดเสรีในกรอบขององค์การการค้าโลก ประกอบกับประเทศจีนเป็นประเทศใหญ่ที่จะขยายบทบาทอำนาจทางเศรษฐกิจได้มาก จากความได้เปรียบของตลาดภายในที่มีขนาดใหญ่ มีประชากรจำนวนมหาศาลและมีแรงงานราคาถูก จึงสามารถรองรับการผลิต การบริโภค และมีศักยภาพในการส่งออกสูง เมื่อจีนได้เข้าเป็นสมาชิกองค์การการค้าโลก จะได้รับสิทธิเท่าเทียมกับประเทศอื่นๆ ด้วยเหตุนี้ ประเทศต่างๆ ทั้งที่เป็นประเทศพัฒนาแล้ว และประเทศกำลังพัฒนา จึงต้องปรับนโยบายและกลยุทธ์ทางเศรษฐกิจ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ซึ่งการทำเขตการค้าเสรีเป็นการให้แต้มต่อ หรือให้สิทธิพิเศษทางการค้าและการลงทุนแก่ประเทศที่เข้าร่วมโดยไม่ขัดกับองค์การการค้าโลกหากปฏิบัติตามเงื่อนไข ซึ่งจะทำให้มีการขยายการค้าและการลงทุน ระหว่างประเทศที่ร่วมทำเขตการค้าเสรี และ หลายประเทศได้ใช้การจัดทำเขตการค้าเสรีเป็นยุทธวิธีในการสร้างพันธมิตรด้านเศรษฐกิจและการเมือง รวมทั้งเป็นการสร้างฐานในการขยายการค้าและการลงทุนกับประเทศหรือกลุ่มประเทศในภูมิภาคอื่นๆ ที่อยู่ห่างไกลด้วย

               เขตการค้าเสรีอาเซียน (Association of South-East Asian Nations Free Trade Area: AFTA) เกิดขึ้นจากการที่ประเทศไทยได้เสนอแนวคิดเรื่องเขตการค้าเสรีในเดือนกันยายน 1991 (พ.ศ.2534) ในการประชุมรัฐมนตรีเศรษฐกิจของอาเซียนที่มาเลเซีย ต่อมาในประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 4 ที่สิงคโปร์ เมื่อปี 1992 (พ.ศ.2535) ได้มีข้อตกลงในการก่อตั้งเขตการค้าเสรีอาเซียนพร้อมกับกำหนดอัตราพิกัดภาษีศุลกากรจากร้อยละ 5 เป็นร้อยละ 0 ภายในระยะเวลา 15 ปี และเริ่มมีผลบังคับกับแก่ประเทศสมาชิกตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 1993 (พ.ศ.2536) และต่อมาได้ปรับระยะเวลาลงเป็นภายใน 8 ปี เริ่มตั้งแต่ 1 มกราคม 1993 (พ.ศ.2536) และสิ้นสุดภายในปี 2003 (พ.ศ.2546)  และนำสินค้าเกษตรไม่แปรรูปเข้ามาลดภาษีภายใต้อาฟต้ารวมทั้งให้ทยอยนำสินค้าอุตสาหกรรมและเกษตรแปรรูป ซึ่งเคยได้รับการยกเว้นชั่วคราวเข้ามาลดภาษี นอกจากนี้ให้ยกเลิกมาตรการจำกัดปริมาณและมาตรการที่มิใช่ภาษีอื่นๆ ตามระยะเวลาที่กำหนดไว้ด้วย

               โดยสินค้าที่จะต้องเร่งลดภาษี (Fast Track) จะต้องลดภาษีตั้งแต่ 1 มกราคม 1993 และลดเหลือร้อยละ 0-5 ภายในวันที่ 1 มกราคม 2000 (พ.ศ.2543) เป็นสินค้าอุตสาหกรรมและเกษตรแปรรูปประกอบด้วยสินค้า 15 กลุ่ม ได้แก่ น้ำมันพืช ผลิตภัณฑ์เคมี ปุ๋ย ผลิตภัณฑ์ยาง เยื่อกระดาษ ผลิตภัณฑ์เซรามิคและแก้วแคโทดที่ทำจากทองแดง เฟอร์นิเจอร์ไม้และหวาย ปูนซีเมนต์ เภสัชภัณฑ์ พลาสติก ผลิตภัณฑ์หนัง สิ่งทอ อัญมณีและเครื่องประกอบ และเครื่องอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งพันธกรณีดังกล่าวประเทศสมาชิกเดิม 6 ประเทศ อันได้แก่ ประเทศไทย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ อินโดนีเซีย และบรูไน จะต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในปี 2003 (พ.ศ.2546) ส่วนประเทศพม่า เวียดนาม ลาว และกัมพูชา จะต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในปี 2008 (พ.ศ.2551) ขณะที่สินค้าเกษตรไม่แปรรูปและรายการใดที่มีความอ่อนไหวและไม่สามารถนำมาลดภาษีได้ทุกประเทศจะต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในปี 2010 (พ.ศ.2553)

               การเปิดเขตการค้าเสรีอาเซียนจะช่วยให้ไทยสามารถขยายตลาดด้านการค้าการลงทุนเพราะอาเซียนเป็นคู่ค้าอันดับหนึ่งของไทย การรวมตัวกันอย่างใกล้ชิดที่มีการเชื่อมโยงด้านโครงสร้างพื้นฐาน เช่น เส้นทางคมนาคม ระบบรถไฟฟ้า และโครงข่ายอินเตอร์เน็ต จะช่วยเพิ่มโอกาสทางด้านการค้าการลงทุนให้กับประเทศไทย เพราะไทยได้เปรียบประเทศสมาชิกอื่นเนื่องจากไทยมีที่ตั้งอยู่ใจกลางอาเซียนและยังสามารถเป็นศูนย์กลางการคมนาคมขนส่งระหว่างประเทศสมาชิก โดยอาเซียนจะช่วยเพิ่มอำนาจต่อรองของไทยในเวทีโลกพร้อมกับการผลักดันให้มีการแก้ไขปัญหาของเพื่อนบ้านที่ส่งผลกระทบของไทย เช่น กรณีปัญหาพม่า และการแก้ไขปัญหาในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทย

               ก่อตั้งในช่วงนั้นเกิดขึ้นท่ามกลางความคุกกรุ่นของสงครามเย็นในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ระหว่างประเทศมหาอำนาจในโลกเสรีประชาธิปไตยและคอมมิวนิสต์ ท่ามกลางความหวาดวิตกของประเทศในโลกเสรีประชาธิปไตยอย่างสหรัฐอเมริกาที่หวั่นเกรงถึงการแพร่ขยายของแนวคิดคอมมิวนิสต์ของรัสเซียและจีนที่จะครอบคลุมในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตามทฤษฎีโดมิโน  ต่อมาเมื่อวันที่ 7 มกราคม 2527 บรูไนดารุสซาลาม ได้เข้าร่วมเป็นสมาชิก ตามมาด้วยสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2538 จากนั้นสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวและสหภาพพม่า ก็ได้เข้าเป็นสมาชิกพร้อมกันในวันที่ 23 กรกฎาคม 2540 ส่วนราชอาณาจักรกัมพูชาเข้าเป็นสมาชิกเมื่อวันที่ 10 เมษายน 2542 โดยปัจจุบันมีสมาชิกรวมทั้งสิ้น 10 ประเทศ

               รวงข้าวสีเหลือง 10 มัดอันเป็นสัญลักษณ์ของการรวมกันเพื่อมิตรภาพและความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันอยู่ในพื้นภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ของทั้ง 10 ประเทศ รวงข้าวทั้งอยู่ในวงกลมสีแดง ขอบสีขาวและน้ำเงิน แสดงถึงความเป็นเอกภาพ ส่วนตัวอักษรอาเซียน สีน้ำเงินแสดงถึงความมุ่งมั่นที่จะทำงานร่วมกันเพื่อความมั่นคง สันติภาพ เอกภาพ และความก้าวหน้าของประเทศสมาชิกอาเซียน สีทั้งหมดที่ปรากฏในสัญลักษณ์ของอาเซียนเป็นสีสำคัญที่ปรากฎในธงชาติของแต่ละประเทศสมาชิกอาเซียน โดยสีน้ำเงิน หมายถึง สันติภาพ และความมั่นคง สีแดง หมายถึง ความกล้าหาญและความก้าวหน้า ส่วนสีขาว หมายถึง ความบริสุทธิ์ และสีเหลือง หมายถึง ความเจริญรุ่งเรือง ที่จะเกิดขึ้นในภูมิภาคแห่งนี้

               ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาอาเซียนได้มีบทบาทสำคัญในการแก้ไขปัญหาสำคัญในภูมิภาคนี้ เช่น กรณีเวียดนามรุกรานกัมพูชาเมื่อเดือนธันวาคม 1978 (พ.ศ.2521) โดยอาเซียนได้ปฏิเสธความชอบธรรมของรัฐบาลในพนมเปญที่ตั้งคณะรัฐบาลด้วยการยึดครองของกองทัพเวียดนาม พร้อมกับเรียกร้องให้เวียดนามถอนทหารออกจากกัมพูชาในเดือนกันยายน 1989 (พ.ศ.2532) หรือการก่อตั้งการประชุมอาเซียนว่าด้วยการเมืองและความมั่นคงในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก หรือเออาร์เอฟ ภายหลังความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในกัมพูชาในปี 1993 (พ.ศ.2536) เพื่อให้เป็นเวทีที่ขยายกว้างขึ้นในการหารือประเด็นเรื่องความมั่นคง

               ส่วนในประเด็นเศรษฐกิจ อาเซียนได้มีการบรรลุข้อตกลงในการก่อตั้งเขตการค้าเสรีอาเซียน (อาฟต้า) จากการประชุมสุดยอดที่สิงคโปร์ในปีเดียวกัน และหลังจากนั้นประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน ก็ได้กำหนดวิสัยทัศน์อาเซียน 2020  ที่จะให้ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีความมั่นคง มั่งคั่ง และสามารถแข่งขันกับภูมิภาคอื่นๆ ได้ โดยมุ่งให้เกิดการไหลเวียนอย่างเสรีของสินค้า การบริการ การลงทุน เงินทุน การพัฒนาทางเศรษฐกิจ และการลดปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้ำทางสังคมภายในปี 2020  (พ.ศ.2563) พร้อมมุ่งที่จะจัดตั้งให้อาเซียนเป็นตลาดเดียวและเป็นฐานการผลิต โดยจะริเริ่มกลไกและมาตรการใหม่ๆ ในการปฏิบัติตามข้อริเริ่มทางเศรษฐกิจที่มีอยู่แล้ว  และให้ความช่วยเหลือแก่ประเทศสมาชิกใหม่ของอาเซียน อันได้แก่ กัมพูชา ลาว พม่า และเวียดนาม หรือ CLMV เพื่อลดช่องว่างของระดับการพัฒนา และช่วยให้ประเทศเหล่านี้เข้าร่วมในกระบวนการรวมตัวทางเศรษฐกิจของอาเซียน  ตลอดจนส่งเสริมความร่วมมือในนโยบายการเงินและเศรษฐกิจมหภาค ตลาดการเงิน และตลาดเงินทุน การประกันภัยและภาษีอากร การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและการคมนาคม กรอบความร่วมมือด้านกฎหมาย การพัฒนาความร่วมมือด้านการเกษตร พลังงาน การท่องเที่ยว การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ โดยการยกระดับการศึกษาและการพัฒนาฝีมือ