รอบรู้เรื่องภัยพิบัติภัย

ธรณีพิบัติภัย

ตอนที่ 1 รอบรู้เรื่องธรณีพิบัติภัย
ธรณีพิบัติภัย (Geohazards) ถือเป็นภัยธรรมชาติที่เกิดจากกระบวนการทางธรณีวิทยาที่เกิดขึ้นโดยฉับพลันและรุนแรง ก่อให้เกิดความเสียหายแก่บ้านเรือน ชีวิต และทรัพย์สินของประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่เกิดเหตุ โดยกรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้แบ่งธรณีพิบัติภัยเป็น 6 ประเภท คือ 1.ดินถล่ม (Landsilde) เป็นการเลื่อนไถลตามแรงโน้มถ่วงของโลกของมวลดินและหินในพื้นที่ที่มีความลาดชันสูง เช่น แนวเขา หน้าผา นอกจากนี้ยังเกิดในพื้นที่ภูเขาสูงรองรับด้วยหินแกรนิตและหินดินดานเป็นป่าโปร่งตามธรรมชาติและพบต้นไผ่ขึ้นอยู่ทั่วไป สำหรับดินถล่มในประเทศไทยมักเกิดขึ้นพร้อมกับน้ำป่าไหลหลาก เมื่อเกิดฝนตกหนักรุนแรงและต่อเนื่องหลายวัน มีปริมาณฝนมากกว่า 200 มิลลิเมตร การป้องกันดินถล่มอาจใช้การปลูกหญ้าแฝก การใช้ลวดตาข่ายกั้นตามแนวถนน เป็นต้น 2.แผ่นดินไหว (Earthquake) เกิดจากการสั่นสะเทือนของพื้นดินอันเนื่องมาจากการปลดปล่อยพลังงาน เพื่อระบายความเครียดที่สะสมไว้ภายในโลกออกมาอย่างฉับพลันเพื่อปรับสมดุลของเปลือกโลกให้คงที่และสัมพันธ์กับแนวเลื่อนที่มีพลัง 3.คลื่นสึนามิ (Tsunami) เป็นคลื่นใต้น้ำที่เกิดจากการเกิดแผ่นดินไหวใต้มหาสมุทรมากกว่า 7 ริกเตอร์ ส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นบริเวณที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดแผ่นดินไหว เช่น พื้นที่รอบ ๆ มหาสมุทรแปซิฟิก หรือ “วงแหวนไฟ” 4.หลุมยุบ (Sinkhole) เป็นปรากฏการณ์ที่ดินยุบตัวลงเป็นหลุมลึกและมีเส้นผ่าศูนย์กลางตั้งแต่ 1-200 เมตร ความลึกตั้งแต่ 1-20 เมตรหรือมากกว่านั้น การเกิดหลุมยุบในตอนแรกปากหลุมจะมีลักษณะเกือบกลมและมีน้ำขังอยู่ก้นหลุม หลังจากนั้นน้ำจะกัดเซาะก้นหลุมให้กว้างขึ้นในลักษณะคล้ายรูปน้ำเต้าจนปากหลุมพังลงมา 5.รอยดินแยก (Creep) มักเกิดขึ้นบนที่ลาดภูเขาและมีความลาดชันสูง เมื่อเกิดฝนตกหนักจะทำให้ดินอิ่มตัวแต่ยังไม่มีการเคลื่อนตัวลงมาเหมือนการเกิดดินถล่ม 6.ตลิ่งทรุดตัว (Bank Erosion) เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำในแม่น้ำ ทำให้เกิดความแตกต่างของระดับน้ำใต้ดินกับน้ำในแม่น้ำ เช่น ระดับน้ำในแม่น้ำลดลงเนื่องจากเป็นฤดูแล้งหรือเกิดจากความรุนแรงของกระแสน้ำในช่วงที่เกิดน้ำหลากตามธรรมชาติ การเกิดธรณีพิบัติภัยของประเทศไทยในปี 2550 ส่วนใหญ่เกิดดินถล่ม ดินไหล หินร่วง รอบดินแยก หลุมยุบ ตลิ่งทรุดตัว และแผ่นดินไหว ส่วนภาคเหนือเป็นพื้นที่ที่เกิดธรณีพิบัติภัยมากที่สุดโดยเฉพาะจังหวัดเชียงรายที่เกิดรอยดินแยก จากการที่ภาคเหนือเป็นพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดภัยพิบัติศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติจึงได้จัดงาน “เตรียมตัวพร้อมใจ สู้ภัยธรรมชาติ” ระหว่างวันที่ 24-27 กันยายน 2551 ณ ลานม่วนใจ๋ เซ็นทรัลแอร์พอร์ตพลาซ่า เชียงใหม่ ตั้งแต่เวลา 10.00-21.00 น. พร้อมชมนิทรรศการสื่อผสมที่สร้างความตื่นตาตื่นใจ 5 โซน คือ นิทรรศการความรู้แผ่นดินไหว สื่อผสมมัลติมีเดียจำลองเหตุการณ์แผ่นดินไหวเสมือนจริง (4D Theater) นิทรรศการน่ารู้ของส่วนราชการ การสาธิตและการซ้อมหนีภัยแผ่นดินไหวจากหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง และการแสดงมินิคอนเสริตอาภาภรณ์ นครสวรรค์, มอส ปฏิภาณ ปฐวีกานต์, จุ๊น-กิตติคุณ เปิ้ล-ภารดี วิน-ธาวิน และไอซ์-ศรัณยู นิทรรศการความรู้แผ่นดินไหวเป็นจุดเด่นของงาน ส่วนที่ 1 “แผ่นดินไหวภัยใกล้ตัว” มีการแสดง Ring of Fire Globe โดยเป็นการจำลองลูกโลกที่สามารถมองได้ 360 องศา และสร้างภาพเคลื่อนไหวแสดงวงแหวนไฟ และยังมีการฉายภาพเคลื่อนไหวแสดงเส้นทางแผ่นดินไหวในเขตประเทศไทยและภูมิภาคใกล้เคียงที่จะผลกระทบต่อประเทศไทยโดยเฉพาะพื้นที่ภาคเหนือด้วยเทคนิคพิเศษ Interactive ส่วนที่ 2 แผ่นดินไหว ไม่ใช่แค่สูญเสีย ชมภาพเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งใหญ่เมืองเสฉวน สาธารณรัฐประชาชนจีน และเมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น พร้อมสัมผัสความรู้สึกของการสูญเสียจากแผ่นดินไหวทั้งทางเศรษฐกิจและจิตใจ ส่วนที่ 3 แผ่นดินไหว อย่าหวั่นไหว รับความรู้ในการเตรียมความพร้อมรับแผ่นดินไหวและสัมผัสกับฉากสถานการณ์จำลองกิจกรรมการใช้ชีวิตเมื่ออยู่ในอาคารและประสบเหตุแผ่นดินไหว ส่วนที่ 4 ชมวิธีการสังเกตและรับมือภัยธรรมชาติต่าง ๆ ทั้งดินถล่ม น้ำป่าไหลหลาก พายุหมุน และไฟป่าจากเทคนิคแสง สี เสียง ที่น่าตื่นตาตื่นใจ ส่วนที่ 5 ห้องปฎิบัติการเตือนภัยพิบัติแห่งชาติ เป็นการจำลองบรรยากาศและการปฏิบัติงานของศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติ พร้อมรับคู่มือการเตรียมความพร้อมรับภัยพิบัติต่าง ๆ ผู้สนใจสามารถติดต่อขอเข้าชมงานได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ผู้สนใจชมนิทรรศหารเป็นหมู่คณะได้ที่ สำนักประชาสัมพันธ์เขต 3 โทรศัพท์/โทรสาร 053-283740 หรือคุณปุ้ย โทรศัพท์ 086-7799101


เรียบเรียงโดย : ศรีสุข อาชา สขร.สปข.3
ป้อนข้อมูลโดย :ส่วนข่าวและรายการภูมิภาค สปข.3
ที่มา : กรมทรัพยากรธรณี