การเขียนแผนธุรกิจเพื่อผู้ประกอบการ OTOP
และผู้ประกอบการ SMEs
**************************************************************
แผนธุรกิจคืออะไร
เป็นผลสรุปหรือผลรวมแห่งกระบวนการคิดพิจารณาและการตัดสินใจของผู้ประกอบการออกมาเป็นโอกาสทางธุรกิจ
เป็นแผนที่ช่วยชี้แนะการดำเนินงานขั้นตอนต่าง ๆ ในการก่อตั้งและดำเนินกิจการ/ โครงการ
เป็นแผนที่ให้รายละเอียดต่าง ๆ ทางด้านการตลาด การแข่งขัน กลยุทธ์ การประมาณทางการเงิน โดยชี้ให้เห็นประเด็นจุดอ่อนและข้อควรระวัง
แผนธุรกิจมีความสำคัญอย่างไร
เป็นการให้รายละเอียดการเริ่มต้นธุรกิจ/ โครงการ เพื่อชี้นำเป้าหมายที่ชัดเจนให้แก่ผู้ประกอบการ
เป็นเครื่องมือในการหาแหล่งที่มาของเงินทุน จากผู้ร่วมทุน กองทุน และสถาบันการเงินต่าง ๆ
ให้รายละเอียดกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การจัดหาเงินทุน การพัฒนาผลิตภัณฑ์ การตลาด ฯลฯ
แผนธุรกิจควรมีอะไรบ้าง
แผนธุรกิจที่ดีควรจะมีการวิเคราะห์รายละเอียดในตัวแปรสำคัญ ดังนี้
สินค้าหรือบริการที่ขาย
กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย
จุดอ่อน จุดแข็ง โอกาสและอุปสรรคต่าง ๆ ของธุรกิจ/ โครงการ
ลักษณะของแผนธุรกิจที่ดี
เมื่อได้อ่านแล้ว ควรจะต้องตอบคำถามเหล่านี้ได้
การก่อตั้งธุรกิจ/ โครงการ มีความชัดเจนหรือสมบูรณ์แล้วหรือยัง
ธุรกิจ/ โครงการนี้มีความน่าลงทุนมากน้อยเพียงใด
ธุรกิจ/ โครงการมีแนวโน้มที่จะประสบความสำเร็จตั้งแต่เริ่มแรกมากน้อยเพียงใด
ธุรกิจ/ โครงการนี้มีความได้เปรียบในการแข่งขัน ในระยะยาวมากน้อยเพียงใด
สินค้าและบริการจะต้องไปตามความต้องการของตลาด
ผู้บริหารจะต้องเข้าใจความต้องการของผู้บริโภคอย่างแท้จริงก่อน
การกำหนด ต้องพิจารณาปัจจัยแวดล้อม โดยเปรียบเทียบกับคู่แข่งขัน และคำนึงถึงคุณค่าที่จะให้แก่ลูกค้าเป็นหลัก
ด้านการเงินจะต้องมีความชัดเจนว่าส่วนใดคือเงินส่วนตัว ส่วนใดคือเม็ดเงินของธุรกิจ
ต้องสามารถคำนวณต้นทุนที่แท้จริงของธุรกิจ/ โครงการได้
หากธุรกิจ/ โครงการเป็นการผลิตสินค้า ไม่ควร ลงทุนซื้อเครื่องจักรเกินความจำเป็น
พิจารณากระบวนการผลิตสินค้าว่ามีประสิทธิภาพหรือไม่
สินค้าที่ผลิตสามารถวางตลาดได้อย่างมีประสิทธิภาพหรือไม่
กระบวนการทางการตลาดและกระบวนการผลิต มีทางเลือกอื่นที่ประหยัดมีประสิทธิภาพได้มากกว่าที่เป็นอยู่หรือไม่
หน้าที่ต่าง ๆ ในด้านการผลิต การจัดการทางการเงิน การจัดองค์กรมีความเหมาะสมหรือไม่
ธุรกิจ/ โครงการที่จะดำเนินการนั้น มีพนักงานที่มีคุณภาพและมีจำนวนเพียงพอหรือไม่
เหตุผลหลักที่ผู้ประกอบการจะต้องทำแผนธุรกิจ
เพื่อที่จะได้เห็นทิศทางเชิงกลยุทธ์ของธุรกิจ
เป็นการสื่อทิศทางเชิงกลยุทธ์ของธุรกิจให้แก่บุคคล หรือองค์กรที่สามารถจัดสรรเงินทุนให้ได้ทราบ
เพื่อศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการ
องค์ประกอบหลักของแผนธุรกิจ
ประกอบด้วย
ผู้ประกอบการต้องรู้ว่าตนเองเป็นใคร
ธุรกิจของตนจะเดินไปในทิศทางไหน จะต้องอาศัยการกำหนดกรอบ 3 ประการ ได้แก่
- การกำหนดวิสัยทัศน์
- การกำหนดพันธกิจ
- การกำหนดเป้าหมาย
รู้ว่าตนเองจะไปได้อย่างไร จะต้องมีการวางกลยุทธ์ในแต่ละระดับขั้น ซึ่งประกอบด้วย
- กลยุทธ์ระดับองค์กร
- กลยุทธ์ระดับธุรกิจ
- กลยุทธ์ระดับหน้าที่
องค์ประกอบของแผนธุรกิจที่ประสบความสำเร็จ
ต้องมีการลำดับความสำคัญของเนื้อหาที่นำเสนอ ดังนี้
บทสรุปสำหรับผู้บริหาร
เป็นส่วนที่รวบรวมประเด็นหลัก ๆ ของแผนทั้งเล่ม จุดเด่น คือ จะต้องอ่านและจับประเด็นได้ง่าย เนื้อหาที่นำเสนอประกอบด้วย ชื่อโครงการ เจ้าของโครงการ สินค้าและบริการ เงินลงทุนในโครงการ โครงสร้างเงินทุนหลักทรัพย์ อัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญ อัตราผลตอบแทน ระยะเวลาคืนทุน
วิสัยทัศน์
นำเสนอจุดมุ่งหมายของผู้ประกอบการเกี่ยวกับการทำธุรกิจ ซึ่งมักประกอบด้วย จุดมุ่งหมายที่เฉพาะเจาะจง สามารถวัดค่าได้ สามารถดำเนินการให้บรรลุได้ เป็นเหตุเป็นผลและตั้งอยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริงและมีกรอบระยะเวลาเป็นเครื่องกำหนด
การวิเคราะห์ธุรกิจ/ โครงการ
การวิเคราะห์สถานการณ์ แบ่งเป็น 2 ส่วน คือ
1. การวิเคราะห์ปัจจัยภายนอก เป็นปัจจัยที่ไม่สามารถควบคุมได้ จะได้จากการประเมินสภาพแวดล้อมในการดำเนินธุรกิจซึ่งผู้ประกอบการจะต้องเข้าใจสถานการณ์ปัจจุบันและแนวโน้มในอนาคต ทั้งที่เป็นโอกาสและอุปสรรคของธุรกิจ/ โครงการ
ปัจจัยภายนอกที่ผู้ประกอบการควรให้ความสนใจมี 5 ประการหลัก ๆ ดังนี้
กลุ่มผู้ซื้อ หรือลูกค้ากลุ่มเป้าหมาย
ค่านิยมทางวัฒนธรรมและสังคม
ความก้าวหน้า ทางด้านเทคโนโลยี
สถานการณ์ และการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ
สถานการณ์ และแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงกฎ ระเบียบ กลุ่มผู้ผลิต/ จำหน่ายวัตถุดิบ และเครือข่ายธุรกิจ
2. การวิเคราะห์ปัจจัยภายใน
เป็นปัจจัยที่สามารถควบคุมได้ การวิเคราะห์ปัจจัยนี้ถือเป็นการตรวจสอบความสามารถความพร้อม จุดอ่อนและจุดแข็งของธุรกิจ/ โครงการ
อาจแบ่งได้เป็น 3 ขั้นตอนหลัก
กำหนดประเด็นที่มีอิทธิพลต่อความสามารถ ประสิทธิภาพ ประสิทธิผล ต่อโครงการ
วิเคราะห์จัดกลุ่มของประเด็นต่าง ๆ เช่น จุดแข็ง หรือ จุดอ่อน
ประเมินความสำคัญของแต่ละประเด็น เพื่อเป็นแนวทางในการจัดสรรทรัพยากร (เงิน คน ของ) เพื่อเสริมจุดแข็ง และลดจุดอ่อน
การวิเคราะห์การแข่งขัน
พันธกิจ
จะอธิบายความเป็นไปได้ของธุรกิจ/ โครงการ ซึ่งมักครอบคลุมประเด็นสำคัญ 5 ประการ คือ
สินค้าและบริการของคุณคืออะไร
ลูกค้าของคุณเป็นใคร
คุณค่าที่คุณมอบให้แก่ลูกค้าเป็นอย่างไร
ขณะนี้คุณเป็นอย่างไร
ต่อไปคุณควรจะเป็นอย่างไร
โอกาสทางธุรกิจ
เป็นการแสดงข้อมูลหรือ ภาพทางการตลาดในปัจจุบัน ซึ่งสื่อให้เห็นถึงโอกาสทางการตลาด
กลยุทธ์ธุรกิจ
เป็นการอธิบายให้เห็นถึงแนวทางและจุดแข็งของธุรกิจ/ โครงการ ในการบริหารโครงการ ประกอบด้วยเรื่องของ
ประสิทธิภาพทางธุรกิจ คุณภาพสินค้าและบริการที่เหนือกว่าคู่แข่ง รวมถึงนวัตกรรมในโครงการ
การบริหารต้นทุนให้ต่ำที่สุด
นำกลยุทธ์ ความแตกต่าง เข้ามาปรับใช้
กำหนดกลยุทธ์เจาะกลุ่มตลาดเป้าหมาย
สามารถปรับตัวได้เร็ว
กลยุทธ์ระดับหน้าที่
กำหนดเป็นข้อย่อยดังนี้
1. การตลาด
แสดงรายละเอียดถึงวิธีการที่ธุรกิจเข้าไปเกี่ยวกับโอกาสทางการตลาด
แสดงถึงกิจกรรมทางการตลาดของธุรกิจในปัจจุบันและแผนงานที่วางไว้ในอนาคต
การพัฒนาผลิตภัณฑ์
การทำตลาดและการขยายตลาด
รายละเอียดและการประเมินคู่แข่งขันทางธุรกิจ
วิธีการตอบโต้ทางธุรกิจ
2. กลยุทธ์การผลิตและการดำเนินงาน
แผนการผลิต
อธิบายถึงโครงสร้างกระบวนการผลิต
เทคนิคการผลิต
กระบวนการที่แปลสภาพจากวัตถุดิบเป็นสินค้าสำเร็จรูปหรือบริการออกสู่ตลาด
3. กลยุทธ์การบริหารจัดการ
อธิบายถึงกลุ่มผู้บริหาร
ชี้ให้เห็นถึงปูมหลัง ประสบการณ์ จุดแข็งของบริษัท
แสดงให้เห็นถึงความสามารถของทีมบริหารที่จะนำพาธุรกิจไปสู่ความสำเร็จตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ แผนการจัดองค์กร
โครงสร้างองค์กร
4. กลยุทธ์การบัญชีและการเงิน
เป็นการนำเสนอข้อมูลด้านการเงินของบริษัท ประกอบด้วย
การแสดงข้อมูลรายละเอียดทางการเงินต่าง ๆ
งบดุลกำไรขาดทุน งบดุล งบกระแสเงินสด
ข้อมูลด้านการเงินที่ผ่านมาอย่างน้อย 1-3 ปี และประมาณการทางการเงิน
อัตราผลตอบแทน
ระยะเวลาคืนทุน
การประเมินความเป็นไปได้ของโครงการ
การจัดการองค์กรและการดำเนินงาน
ในบางโครงการอาจแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ แผนการจัดองค์กร และแผนการดำเนินงาน
อธิบายถึงโครงสร้างของกิจการ
กระบวนการแปรสภาพจากวัตถุดิบเป็นสินค้าสำเร็จรูป หรือบริการออกสู่ตลาด
รายละเอียดและการประเมินคู่แข่งขันทางธุรกิจ
วิธีการตอบโต้ทางธุรกิจ
ในการนี้ทางธนาคาร เพื่อเห็นว่าการจัดสัมมนาแผนธุรกิจเป็นประโยชน์ต่อผู้ประกอบการ OTOP และ ผู้ประกอบการ SMEs เพื่อเรียนรู้การเขียนแผนธุรกิจ ในการนำมาเป็นเอกสารประกอบการพิจารณาการ ขอสินเชื่อกับธนาคาร อีกด้านหนึ่งนั้น เป็นการประหยัดเวลา ในการพิจารณาเอกสารประกอบของเจ้าหน้าที่ธนาคาร ดังนั้น หากท่านผู้ประกอบการ OTOP และ ผู้ประกอบการ SMEs ท่านใด สนใจเข้าร่วมสัมมนาไม่ว่าจะอยู่กรุงเทพหรือต่างจังหวัด
ผู้ประกอบการ OTOP
กรุณาติดต่อ
คุณเชาวนี สุนทรเกตุ
ฝ่ายพัฒนา OTOP
โทรศัพท์ 02-201-3700 ต่อ 3202
หรือ SMEs BANK call center 1357
นิยามความยากจน 
