ประชาชนชาวลำปาง ร่วมสืบสานประเพณีล้านนา ทำพิธีต่างข้าวฯ ช่วงเทศกาลวันออกพรรษา

  • ข่าวจาก : ส.ปชส.ลำปาง
  • เมื่อวันที่ : 22 ต.ค. 2564
  • อ่าน : 81 ครั้ง

พี่น้องประชาชนชาวบ้านในชุมชนท่ามะโอ จังหวัดลำปาง ไม่ละทิ้งประเพณี ยังคงดำเนินชีวิตสืบสานธรรมเนียมปฏิบัติช่วงเทศกาลออกพรรษา ร่วมทำพิธีต่างข้าวซอมต่อ กวนข้าวทิพย์ถวายเป็นพุทธบูชา รักษาประเพณีอันยิ่งใหญ่งดงาม และเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ ของชาวไทยล้านนา

แม้ขณะนี้จะเป็นห้วงสถานการณ์ของการแพร่ระบาดโรค COVID-19 แต่ประชาชนชาวบ้านในจังหวัดลำปาง ยังคงไม่ละทิ้งประเพณีธรรมเนียมปฏิบัติ ที่ได้สืบทอดต่อกันมาแต่ครั้งบรรพบุรุษ โดยเมื่อถึงช่วงเทศกาลออกพรรษา ก็ได้มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามสถานการณ์ ดำเนินชีวิตตามแบบวิถีใหม่รักษาระยะห่าง ใส่หน้ากากเข้าวัด ทำบุญประกอบพิธีทางศาสนาเหมือนดั่งที่ได้เคยปฏิบัติมา เช่นเดียวกับที่วัดประตูป่อง ซึ่งเป็นวัดเก่าแก่ในพื้นที่ชุมชนท่ามะโอ ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมืองลำปาง ในช่วงเทศกาลออกพรรษา ชาวบ้านในชุมชนพื้นที่ก็ได้ร่วมกันสืบสานประเพณีพื้นถิ่น ทำพิธีต่างข้าวซอมต่อ หรือ บูชาข้าวทิพย์ นำถวายแด่องค์พระพุทธรูปประธานในพระวิหารวัดประตูป่อง เพื่อถวายเป็นพุทธบูชาน้อมระลึกและแสดงความกตัญญูกตเวทิตาธรรม ต่อองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยในการประกอบพิธี ได้รับความเมตตาจากพระครูวิทิตวรเดช เจ้าอาวาสวัดประตูป่อง เป็นผู้นำชาวบ้านประกอบพิธีทางศาสนา สวดคาถาบูชาข้าวทิพย์ ก่อนนำถวายแด่องค์พระพุทธรูปประธานในพระวิหารแห่งนี้

ทั้งนี้ สำหรับประเพณีต่างข้าวซอมต่อ หรือ บูชาข้าวทิพย์ ถือได้ว่าเป็นวิถีประเพณีเก่าแก่ประจำถิ่น ของชาวล้านนาในจังหวัดภาคเหนือตอนบน เช่น ลำปาง เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน เชียงราย แพร่ น่าน ฯลฯ ซึ่งแต่เดิมประเพณีต่างข้าวซอมต่อ เป็นพิธีกรรมที่ได้ก่อให้เกิดการจัดหาของใช้ที่จำเป็น เช่น ถ้วยชาม กระทะ แก้วน้ำ เสื่อ กาละมัง โดยเพื่อจะนำสิ่งของเหล่านี้มาใช้ในกิจกรรมส่วนรวมภายในวัด กล่าวคือ ปีไหนทางวัดขาดแคลนสิ่งใดก็จะมีการจัดหาสิ่งของนั้นๆ มาต่างข้าว สำหรับเป็นภาชนะบูชาข้าวทิพย์ที่ได้ทำพิธีกวนข้าวในวันออกพรรษา ซึ่งจะมีคณะศรัทธามาร่วมกันตกแต่งสถานที่ภายในวิหารของวัดเพื่อประกอบพิธีบูชา และขณะดำเนินการจะมีการประชาสัมพันธ์เชิญชวนให้พุทธศาสนิกชนมาร่วมทำบุญที่วัด ด้วยการนำเอาภาชนะ หรือสิ่งของที่ทางวัดต้องการใช้มาจัดตั้งไว้ เพื่อใส่ข้าวสาร เนย งา น้ำผึ้ง น้ำตาล ถั่วลิสง นม ผลไม้ รวมถึงขนมต่างๆ (แล้วแต่ศรัทธา) โดยสิ่งต่างๆ เหล่านี้ศรัทธาญาติโยมจะนำมาใส่รวมกันในภาชนะ ช่วงตอนบ่ายของวันก่อนวันออกพรรษาหนึ่งวัน พอวันรุ่งขึ้นตั้งแต่เช้ามืดช่วงตี 4 ถึง ตี 5 คณะศรัทธาจะมาร่วมกันนึ่งข้าว หุงข้าว ทำการกวนข้าวทิพย์ ณ ที่บริเวณทำพิธี จากนั้นจึงมีการสวดบูชาข้าวทิพย์ถวายแด่องค์พระพุทธรูปจึงเป็นอันเสร็จพิธี และเมื่อชาวบ้านมาทำบุญใส่บาตรในช่วงเทศกาลวันออกพรรษา ก็จะได้รับข้าวทิพย์ที่ผ่านการประกอบพิธีแล้วไปรับประทานเสริมความเป็นสิริมงคลให้กับตนเอง ซึ่งเชื่อกันว่าผู้ที่ได้บริโภคข้าวทิพย์แล้ว จะประสบโชคลาภต่างๆ นานา ปราศจากโรคาพยาธิ ภัยพิบัติ และจะประสบพบเจอแต่สิ่งที่เป็นมงคล

อย่างไรก็ตามในปัจจุบัน พิธีกรรมต่างข้าวซอมต่อ หรือ บูชาข้าวทิพย์ ได้มีการลดขั้นตอนบางอย่างไป เพื่อให้เหมาะสมกับวิถีชีวิตของคนในชุมชนท้องถิ่นที่ได้ปรับเปลี่ยนไปตามกาลเวลา แต่ก็ยังคงมีการสืบสานประเพณีให้คงอยู่คู่กับชุมชน โดยที่อำเภอเมืองลำปาง พิธีกรรมต่างข้าวซอมต่อ ทางชุมชนท่ามะโอจะจัดให้มีการประกอบพิธีขึ้นเป็นประจำทุกปี ซึ่งจะจัดขึ้นพร้อมกัน 2 แห่ง ในบริเวณวัดเก่าแก่ประจำชุมชน คือ วัดประตูป่อง ถนนป่าไม้ และวัดท่ามะโอ ถนนราษฎร์วัฒนา ในเขตตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมืองลำปาง

 

ภาพข่าว

ข้อมูลข่าวและที่มา

ผู้สื่อข่าว : นายชาญณรงค์ ปันเต
ผู้เรียบเรียง : นางศศิธร สุดเจริญ
แหล่งที่มา : ส.ปชส.ลำปาง

ข่าวที่น่าสนใจ